Στην πρώτη φάση υλοποίησης του προγράμματος στην Ελλάδα δημιουργήθηκε μια "Κοινότητα Μάθησης" (Community of Learners), στο πλαίσιο της οποίας αναπτύχθηκε μια διδακτική ενότητα σε θέματα Νανοεπιστήμης και Νανοτεχνολογίας (ΝΕ-Τ) για την προώθηση της ενεργού συμμετοχής των μαθητών στη διαδικασία της Υπεύθυνης Έρευνας και Καινοτομίας. Μέλη αυτής της ομάδας αποτέλεσαν: α) ένας εκπαιδευτικός Πρωτοβάθμιας και τέσσερις εκπαιδευτικοί Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (2 Φυσικοί και 2 Χημικοί), που δραστηριοποιούνται σε Αθήνα, Ηράκλειο και Ρέθυμνο, β) δύο ερευνητές της Διδακτικής των Φυσικών Επιστημών από το Πανεπιστήμιο Κρήτης στο Ρέθυμνο, γ) δύο ερευνητές της ΝΕ-Τ από το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) στο Ηράκλειο Κρήτης, δ) ένας εκπρόσωπος από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης (ΜΦΙΚ) στο Ηράκλειο και ε) δύο εκπρόσωποι από το Ίδρυμα Ευγενίδου στην Αθήνα (ΙΕ). Τα μέλη της ομάδας και οι αντίστοιχοι φορείς βρίσκονται επομένως σε 3 διαφορετικές πόλεις της χώρας (Ρέθυμνο, Ηράκλειο και Αθήνα). Ως εκ τούτου, για τις συναντήσεις της Κοινότητας Μάθησης χρησιμοποιήθηκε ένας συνδυασμός σύγχρονης και ασύγχρονης επικοινωνίας. Πιο συγκεκριμένα για την ανάπτυξη της ενότητας ακολουθήθηκε η παρακάτω διαδικασία:

  • Αρχικά, πραγματοποιήθηκε μια σειρά έξι τηλεδιασκέψεων μέσω της πλατφόρμας Open Meetings (βλ. σχήμα) της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Κρήτης, όπου τα μέλη της ομάδας διαπραγματεύτηκαν θεματικές σχετικές με την υπό ανάπτυξη διδακτική ενότητα (επιστημονικό περιεχόμενο της ΝΕ-Τ, ανασκόπηση ερευνών για την διδασκαλία και την μάθηση της ΝΕ-Τ, διδασκαλία Φ.Ε με διερεύνηση, Υπεύθυνη Έρευνα και Καινοτομία, ανάπτυξη εκθεμάτων, χρήση εργαλείων WEB0). Σε κάθε εξ αποστάσεως συνάντηση γινόταν μια εισήγηση από κάποιον ειδικό και ακολουθούσε συζήτηση. Πριν τη κάθε συνάντηση διαμοιραζόταν στα μέλη της κοινότητας μέσω της υπηρεσίας dropbox υλικό σχετικό με τη συνάντηση για μελέτη.

  • Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε μια πρώτη δια ζώσης συνάντηση διάρκειας τριών ημερών στην Κρήτη, κατά την οποία τα μέλη της κοινότητας είχαν την ευκαιρία, να ξεναγηθούν σε χώρους διεξαγωγής έρευνας αιχμής (ΙΤΕ), χώρους με εκθέματα επιστήμης (ΜΦΙΚ) αλλά και να έρθουν σε επαφή με διδακτικό υλικό της Νανοτεχνολογίας που είχε αναπτυχθεί στο Π.Τ.Δ.Ε του Πανεπιστημίου Κρήτης.
  • Ακολούθησε μια νέα σειρά τεσσάρων τηλεδιασκέψεων της κοινότητας μάθησης, όπου συζητήθηκαν οι προτάσεις των εκπαιδευτικών για την ανάπτυξη της διδακτικής ενότητας.
  • Μία δεύτερη δια ζώσης συνάντηση δύο ημερών πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, όπου τα μέλη της Κοινότητας Μάθησης από κοινού, κατέληξαν σε μια ενότητα με ενιαία δομή, αλλά και ευελιξία στην επιλογή του κατάλληλου διδακτικού υλικού, ανάλογα με την βαθμίδα στην οποία απευθύνεται.
  • Η αναπτυχθείσα ενότητα εφαρμόστηκε από τους εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν στη Κοινότητα Μάθησης σε μία τάξη Δημοτικού (4ο Δημοτικό Σχολείο Βούλας Αττικής), σε δύο τάξεις Γυμνασίου (Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Κρήτης Ρέθυμνο & 2ο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθηνών) και σε δύο τάξεις Λυκείου (Πειραματικό Γενικό Λύκειο Ηρακλείου Κρήτης & 2ο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αθηνών). Στη διάρκεια της εφαρμογής της ενότητας πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις των σχολείων στο Ίδρυμα Ευγενίδου στην Αθήνα και στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Π.Κ. στο Ηράκλειο καθώς και στο Εργαστήριο της Ομάδας Διαφανών Αγώγιμων Υλικών του ΙΤΕ Κρήτης στο Ηράκλειο.
  • Μετά την ολοκλήρωση της εφαρμογής, σε μια τρίτη δια ζώσης συνάντηση στην Αθήνα, διάρκειας δύο ημερών, οι εκπαιδευτικοί μοιράστηκαν με τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας, την εμπειρία που αποκόμισαν μέσα από αυτήν την διαδικασία. Η επανεξέταση στον αρχικό σχεδιασμό της διδασκαλίας μετά και από την αξιολόγηση της εφαρμογής στην τάξη, είχε ως τελικό εξαγόμενο την ανάδειξη νέων προτάσεων για την αναδόμηση της διδακτικής ενότητας.


Η διαδικασία όπως παρουσιάστηκε στις προηγούμενες παραγράφους είχε διάρκεια ενός έτους (βλ. σχήμα). Η ενότητα που αναπτύχθηκε υπάρχει στο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ. 


Μετά την ολοκλήρωση της ενότητας οι μαθητές κλήθηκαν με την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών τους να αναπτύξουν εκθέματα για να επικοινωνήσουν τη γνώση που απέκτησαν κατά τη διάρκεια της εφαρμογής της ενότητας στο ευρύ κοινό. Την υποστήριξη εκπαιδευτικών και μαθητών όσον αφορά την διαδικασία σχεδιασμού εκθεμάτων ανέλαβαν η Διαδραστική Έκθεση Επιστήμης και Τεχνολογίας του Ιδρύματος Ευγενίδου (ΙΕ), το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης (ΜΦΙΚ) και το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης (ΠΤΔΕ) του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Κατά την φάση της ανάπτυξης των εκθεμάτων από τους μαθητές, πέρα από την συνεχή επαφή των εκπαιδευτικών με το προσωπικό των μουσείων και του ΠΤΔΕ,  πραγματοποιήθηκαν και 7 συνολικά επισκέψεις (δια ζώσης ή μέσω τηλεδιάσκεψης) ειδικευμένου προσωπικού από το ΙΕ στις σχολικές τάξεις. Σε αυτές τις επισκέψεις παρουσιάστηκαν στους μαθητές αρχές σχεδιασμού και ενδεικτικά σενάρια εκθεμάτων. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανάπτυξης των εκθεμάτων, η κάθε ομάδα παρουσίασε το έκθεμά της στις υπόλοιπες αλλά και στο γενικό κοινό σε έκθεση (βλ. σχήμα) που διοργανώθηκε ταυτόχρονα στους χώρους του ΙΕ (σχολεία της Αθήνας) και ΜΦΙΚ (σχολεία της Κρήτης). Κατά την διάρκεια της εκδήλωσης οι μαθητές της Αθήνας παρουσίασαν τα εκθέματα τους σε αυτούς της Κρήτης και αντίστροφα, μέσω διαδικτυακής κάμερας.


Από τη διαδικασία ανάπτυξης των εκθεμάτων προέκυψαν 16 μαθητικά εκθέματα τα οποία κάλυψαν ένα ευρύ φάσμα θεματικών περιεχομένων που σχετίζονται με τη νανοτεχνολογία και την Υπεύθυνη Έρευνα και Καινοτομία (RRI) και χαρακτηρίζονταν από ποικιλία τρόπων επικοινωνίας των περιεχομένων αυτών (βλ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ).

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «IRRESISTIBLE»: «Η έρευνα αιχμής μέσα από τα μάτια των μαθητών: Διαδραστικά Εκθέματα Μαθητών» (15/04/2016 & 17/04/2016)

Το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης και ειδικότερα το Εργαστήριο Διδακτικής Θετικών Επιστημών (ΕΔΘΕ) σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ευγενίδου και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης διοργανώνει στις 15 Απριλίου 2016 στην Αθήνα και στις 17 Απριλίου 2016 στο Ηράκλειο Κρήτης την εκδήλωση

«Η έρευνα αιχμής μέσα από τα μάτια των μαθητών: Διαδραστικά Εκθέματα Μαθητών»,

όπου μαθητές σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης θα παρουσιάσουν εκθέματα που κατασκεύασαν σχετικά με τις Φυσικές Επιστήμες και την Υπεύθυνη Έρευνα και Καινοτομία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Irresistible (επισυνάπτονται αφίσες και προσκλήσεις των εκδηλώσεων).

Πρόσκληση για τα εκθέματα στην Αθήνα
Αφίσα για τα εκθέματα στην Αθήνα

Πρόσκληση για τα εκθέματα στην Κρήτη

Αφίσα για τα εκθέματα στην Κρήτη